In het boek over zelf besluiten als je niet de baas bent, is Artificial Intelligence niet aan de orde gekomen. Is het boek daarmee overbodig geworden? Juist niet. Wel kan AI je heel goed helpen bij het nemen van eigen besluiten.
AI helpt zeker. Hoe?
Verkennen
Het start al bij het verkennen van een probleem. AI kan je vage eerste gedachte (“het loopt niet lekker, ik heb het gevoel dat de samenwerking vast loopt”) omzetten in een preciezere vraag door te analyseren en door te vragen: wat, wie, wanneer en waarom. AI kan je ook helpen het probleem vanuit meerdere invalshoeken te bekijken (bijvoorbeeld financieel, organisatorisch, technisch), zodat je niet vast blijft zitten in één perspectief. Vaak heb je nog niet goed in beeld wat het probleem eigenlijk is. AI kan een vage situatie ordenen in deelproblemen, oorzaken en gevolgen, bijvoorbeeld met een mindmap, oorzaak-gevolgschema of een lijst van betrokken partijen.
Informatie verzamelen
Informatie is een belangrijk onderdeel van zelf besluiten. AI kan snel grote hoeveelheden gegevens ordenen en samenvatten, waardoor je beslissingen neemt op basis van meer en actuelere informatie. Ai kan Blinde vlekken zichtbaar maken. Vraag gewoon welke onderdelen je vergeet of welke risico’s nog niet bekeken zijn. AI kan alternatieven, risico’s of patronen aandragen die je zelf over het hoofd zou zien, en zo je oordeel scherpen.
AI kan je besluitvorming versterken als je het gebruikt als hulpmiddel: als sparringpartner, informatiebron en controleur van je eigen aannames. Vraag om kritische reflectie op je proces. Vraag welke mogelijke punten je vergeet.
Zelf! Besluiten
Jij blijft verantwoordelijk voor het besluit. Het wordt een risico zodra je AI als vervanger van je eigen oordeel gebruikt. Het klinkt altijd prima waarna je de uitkomsten zonder kritische blik overneemt. Altijd moet je zorgen voor je eigen blik: kan je anders wel vertrouwen op je besluit?
Ik heb AI al vaak gebruikt voor het bedenken van goede werkvormen of cursusopdrachten. Maar alleen een ervaren trainer weet hoe de deelnemers zullen reageren en kan dus de werkvorm aanpassen. Er zijn altijd ins en outs die jij wel weet, maar die niet bij AI bekend zijn.
Probeer dus AI te gebruiken om beter te denken, niet om het denken uit te besteden.
En vergeet niet hoe belangrijk het is om samen te besluiten en dus samen dezelfde route voor ogen te hebben. Dat kan AI niet van je over nemen!